Chúng tôi đã có nhắc đề văn Steve Jobs (kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026) trong Buổi Viết Chung sáng nay. Khi đọc đề, tôi có hơi bối rối. Đề ra vầy:
“Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk… với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?”
– Bối rối đầu tiên là Wow… Văn hoá Mỹ vẫn là cái gì đó khá mainstream ở VN (dù gần đây mất uy tín bị quánh tan tành =))).
– Bối rối thứ hai là Wow… Ai cũng biết Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk sao? Biết là biết cái gì? Sự promotion này có ý nghĩa gì trong thời đoạn này của VN?
– “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?” Hỏi thiệt hỏi chơi dị?
Nói nghe nè…
+ Có sinh ra ở trung tâm tài chính thế giới không? (hoặc là Có trung tâm tài chính thế giới để được sinh ra không?)
+ Có được khởi nghiệp ở thung lũng công nghệ không? (hoặc là có thung lũng công nghệ để được khởi nghiệp không? Cả 3 nhân vật này đều ở lòng vòng Palo Alto, San Francisco những giai đoạn quan trọng)
+ Có được thực sự làm công việc mình muốn làm, dù mình quái đản khó ở khó chiều không?
+ Có được bố má cho tiền đô, mượn network, hỗ trợ garage (ở giữa Silicon Valley) khởi nghiệp không?
+ Có bạn bè đồng môn network ở Stanford Havard và các tổ chức elite khác không?
+ Có tin tức nóng hổi chìm nổi đầu ngành của rất nhiều ngành cộng lại asap không?
+ Có sự marketing / back up khủng khiếp của hệ thống không?
+ Có nguồn vốn để đầu tư vung vãi 100 start up dù chỉ 1 thành công thì vẫn không tèo không?
+ Có thời khôngggg?
+ Có dám và có khả năng đi đầu không? (không phải đi tắt đón đầu nha)
…
Tôi nhớ Lê Bá Khánh Trình. Tôi nhớ Ngô Bảo Châu.
Câu hỏi “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?” khá phụ thuộc nhiều về hệ thống – thứ có lẽ nằm ngoài tầm hiểu biết của các em.
Tôi nghĩ cần hỏi các em về chính các em.
Tôi không biết các em đã viết gì, nhưng nếu có chút nào trái tim thơ ngây hừng hực lên tiếng muốn “thay đổi thế giới” dù với công nghệ hay cái gì đi nữa… chúc mấy em giữ được tới lúc lớn lên, và nhớ bắt đầu từ bên trong em đó.
Bây giờ thế giới gần gụi hơn rồi, chỉ cần em rõ-mình thì thời nào cũng là thời của emmm!
Chúc tụi em thi tốt.
Yêu tụi emmm
