“Kể cả khi có thần linh chống đỡ thì mỗi người vẫn phải tự vượt qua bài học đời mình.”
THE ODYSSEY – HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ NHÀ
(1)
Bước vào bộ phim THE ODYSSEY với nhiều tò mò xem Christopher Nolan sẽ chuyển thể trường ca huyền thoại với đủ loại “kỳ nhân dị thảo” trên màn ảnh thế nào, không ngờ tôi đã bị đánh úp cảm xúc trước một cảnh giản dị: Odysseus góp nhặt những mảnh gỗ thuyền cũ, rồi ra khơi.
Chao ơi, hình ảnh một con người nhỏ bé phó thác phận mình giữa mặt biển mênh mông sóng dữ khiến người xem rợn lòng choáng ngợp trước sự cô độc và lòng tin cậy!
(2)
Bảy năm ở với nàng tiên Calypso không hề là địa ngục khi nàng yêu chàng và chăm sóc từng ly từng tí. Một đời sống đều đặn, an toàn, tách biệt, tĩnh lặng.
Nhưng dù cho những cánh hoa sen khiến chàng dần quên mất khát khao cũ kỹ nhưng có một thứ gì đó bên trong cơ thể Odysseus, nằm sâu hơn cả trí nhớ, vẫn tiếp tục quẫy đạp và mời gọi.
Về nhà.
(3)
Odysseus đã GO WITH THE FLOW, hoàn toàn tin tưởng trao số phận mình vào tay các vị thần.
Một chiếc bè mong manh.
Một đại dương vô tận.
Một con người nhỏ bé như chiếc bè nhưng niềm phó thác tin cậy thì vĩ đại như đại dương.
Đi với bàn tay trắng, với sự vá víu của ký ức và vật chất còn sót lại.
Đi với một lòng tin cậy vào sự bao dung của đất trời.
Đi với thừa nhận sự nhỏ bé của con người.
Đi với một lòng tin tưởng vào sự xứng đáng được cứu rỗi chính mình.
Đi để về nhà.
.
(4)
Khi nằm xuống những tấm gỗ ọp ẹp kia mặc sóng lớn biển sâu, chàng đã chọn buông xuống thứ đang giữ mình lại để đi tìm thứ mình thực sự thuộc về. Một cảnh giản dị cho thấy sự thanh tẩy tự nguyện, sự chấp nhận hoàn toàn, sự khuất phục nhưng cũng đầy tràn niềm tin rằng thần linh sẽ đủ khoan dung để chàng được hoàn toàn phó thác.
Nhìn chiếc bè xộc xệch của Odysseus, tôi nhớ hình ảnh chiếc bè trong đạo Phật (kinh Ví dụ chiếc bè). Đức Phật kể chuyện một người lữ hành gặp dòng sông rộng, bờ bên này đầy hiểm nguy, bờ bên kia an toàn nhưng không có cầu đò. Người đó bèn gom cành cây kết thành một chiếc bè rồi “tinh tấn dùng tay chân, có thể vượt qua bờ bên kia một cách an toàn”. Nhưng khi đã sang đến bờ bên kia rồi, Đức Phật hỏi ngược lại, liệu người đó có nên vác luôn chiếc bè lên vai mà đi tiếp hay không? Câu trả lời dĩ nhiên là không. Bè chỉ là phương tiện để qua sông chứ không phải thứ để ôm giữ suốt đời.
Những ký ức đau đớn của chàng cũng vậy, chàng cần có nó để trưởng thành nhưng cũng cần buông bỏ và thứ tha cho chính mình để đi tiếp.
Khi chạm bờ Ithaca, có lẽ chàng đã phần nào vượt qua trauma đớn đau trong đời. Với Odysseus, Ithaca không chỉ là một nơi chốn mà đã trở thành một trạng thái nội tâm, một lời hứa với chính mình dám chấp nhận những mâu thuẫn, những quyết định, những chứng kiến khủng khiếp đã qua.
Đoạn hội thoại cuối phim với Penelope cho thấy những dằn vặt của chàng dù còn đó, nhưng chàng đã thấu tỏ rõ ràng và thừa nhận những đau đớn từ trong trái tim.
Chàng đã lớn hơn hết thảy nỗi đau.
Chàng đã về nhà.
.
(5)
Dù có thần linh bảo hộ từ trên cao thì đến cuối cùng, chính Odysseus vẫn phải một mình bơi qua đại dương định mệnh của đời mình.
Mãi mãi thì không có ai học giùm bài học của ai được.
Ta có thể may mắn được bảo hộ, được nâng đỡ, được yêu thương, được chỉ đường, được đồng hành, được tạo điều kiện… nhưng vẫn phải tự tay mình nhặt mảnh vỡ đau thương rồi kết thành bè, tự thả xuống biển, tự bơi qua tất cả.
Đoá sen phép màu kia có thể làm chàng an tĩnh lãng quên trong đôi chút nhưng cũng không lấp được tiếng gọi, không giấu được biểu hiện trên cơ thể, trong hành động tưởng vô thức vô tri.
Hãy lắng nghe cơ thể mình – ký ức lưu giữ ở đó.
Cứ đi thôi đừng ngần ngại nữa.
Miễn là mình biết mình đang về nhà!
“Kiếp người mấy ngàn năm trước
cũng như ta
cũng lận đận
bôn ba
tìm đường về nhà…”
Peace,
Phiên Nghiên
CA, 21.07.2026
