Nhà làm phim có gan làm, thì khán giả có gan coi: THE AI DOC – Một bộ phim tài liệu đương đại mới ra 3.2026, từ những nhà làm phim từng đoạt giải Oscar (đứng sau Everything Everywhere All at Once và Navalny). Họ dám đặt câu hỏi về nhân loại, dám bày ra hành trình cảm xúc cá nhân, và dám mời CEOs của 5 công ty AI bự nhất đến buổi phỏng vấn mấy câu hỏi khó về AI.
Có những chuyến tàu chỉ một chiều.
AI đáng gờm hơn là mấy clip nhảm gắn mắt mũi vào củ cải biết gào trên FB, mấy hình ảnh từ giới trung niên ghép phiên bản trẻ của họ đi du lịch thế giới như kiểu photoshop đời đầu, những deepfake gắn mặt mũi thoả mãn việc tào lao, hay những câu bông đùa trên ô chat cùng Chatgpt… Hãy xem phim để biết thêm potential kinh khủng của nó trên mọi ngành nghề mặt trận và cơn sốt ‘đầu tư vào AI’ hiện tại.
Đoàn phim mất hai năm rưỡi phỏng vấn hơn 40 nhân vật từ các CEO công ty AI lớn đến các nhà khoa học, nhà đạo đức học, chuyên gia rủi ro và những người đang xây dựng công nghệ này…
Rất nhiều người nổi tiếng trong ngành AI xuất hiện trong phim, và nếu coi phim ở Silicon Valley, ngồi cạnh bạn có thể là nhân viên, là bạn bè, là gia đình của họ. Khán giả chỉ trỏ, cười lăn, chửi khe khẽ vài cảnh, và im thít vài cảnh khác.
Ra về có người thở dài, có người im lặng, và có đám người đứng lại tranh cãi với nhau.
Vậy là được đúng ý nhà làm phim rồi. Bộ phim không có tham vọng thuyết phục về một lập trường cụ thể. Như Jonathan Wang nói, “Our movie is a first date. We are not trying to get anyone to get married.” Nó vốn dĩ muốn tạo ra một không gian chung để mọi người có thể cùng nhìn vào một vấn đề và bắt đầu nói chuyện với nhau.
/từ đoạn sau tiết lộ một chút chi tiết, vì mình cũng cần nói chuyện với nhau/
Tất nhiên là có nhiều câu chuyện thú vị trong phim liên quan tới AI, như việc một hệ thống AI đã học cách tống tiền một CEO vì nó sợ bị thay thế, hay những chuyện đáng sợ như AI thao túng xúi người ta bỏ mạng như thế nào…
Nhưng điều thú vị, cũng chính là xương sống của bộ phim, là hành trình nội tâm của đạo diễn – một người sắp làm cha cố gắng tìm hiểu điều gì đang xảy ra với tất cả sự điên rồ về ‘cơn bão’ này, để hỏi những người đang tạo ra AI rằng có tương lai nào cho những đứa trẻ sắp ra đời không, rằng tôi có nên có con lúc này không?
Mình luôn biết ơn khủng hoảng hiện sinh, khủng hoảng nội tâm, vì đó chính là dấu hiệu, là ánh đèn chỉ lối con đường.
Không có khổ đau thì không có chất liệu để giác ngộ, và vốn dĩ con người không tránh được khổ đau. Nhưng con người vốn quen… tránh né khổ đau, hoặc muốn giải quyết khổ đau bằng nhiều cách – ngoài cách đúng nhất là phải-đi-qua nó.
The way out is in.
.
Khi bạn đón nhận cơ hội được sống trong ánh sáng nhận biết, bạn cũng buộc phải đón nhận mọi điều đang tới để được nhận biết.
Chúng ta đã quen với việc có sẵn con đường để an tâm, thì nay chính là thời điểm thế giới phải lật lại rất nhiều con đường đã cũ. Phải chấp nhận rằng có những thứ đang qua đi, dù từng rực rỡ như thế nào thì cũng đang vẫy vùng bất lực.
Phải chấp nhận rằng thời nào thì loài người cũng đối diện với “the end of the world”, và đối diện với việc mở ra thế giới mới.
Phải chấp nhận rằng khi tất cả những gì định sẵn rớt xuống hết ngoài tầm tay, thì bạn muốn là một con người như thế nào.
Mà như vậy, loài người phải một lần nữa đối mặt với việc được trả quyền quyết định cá nhân vào tay mỗi người, trong đó có những người có quyền quyết định nhiều hơn, cho nhiều cá nhân khác ngoài kia.
.
Câu tiêu đề trên là mình nghĩ ra sau khi coi phim, uh rồi sẽ tới lúc. ‘Rồi AI sẽ làm hết việc của con người” thì con người làm gì? Có một câu trả lời nằm lơ lửng trong phim, và nếu ai đã chạm tới câu đó thì cũng chạm tới hành trình self-awareness mà thôi. Lúc đó, hãy tìm Phiên với code “‘Rồi AI sẽ làm hết việc của con người”, Phiên hứa sẽ giảm giá vì đã thấy bạn đồng đường =))
Chúc bạn coi phim vui!
Peace,
Phiên
CA, 3/2026
Viết để tự do 