Tôi đã dừng lại rất lâu khi đọc về Evie Riski, người phụ nữ 100 tuổi ở North Dakota giữ thói quen viết Journaling suốt 90 năm. Bà nói, “No excuse for me not to.”
Đúng là không có cớ để không làm, nhưng một thế kỷ với biết bao sự kiện đổi thay, mất mát, hồi sinh của đời người, chưa kể biến động của thế giới xung quanh. Tôi tò mò điều gì giữ bà ở lại với những trang giấy đều đặn đến thế?
Vậy là tôi thử đọc hai ảnh chụp Journal của bà trên báo.
Có vài điều thú vị muốn chia sẻ cùng bạn tàu ngầm tàu nổi:
1.
Toàn bộ Journal của bà được viết bằng kiểu chữ cursive writing, một kiểu chữ quen thuộc của dân chuyên journal giúp viết nhanh hơn vì nét nối liên tục không cần nhấc bút. Bạn có thể thấy chữ trên lon Coca-Cola là kiểu đó.
Vì thế, journal hàng ngày của bà thường được viết rất nhanh.
2.
Bà viết đơn giản khoảng 3-5 hàng, vào mỗi tối, theo kiểu liệt kê cuối ngày:
Hôm nay trời lạnh. Tôi bị đau họng. Không đi nhà thờ. Viết thư cho A…
Vì thế, journal của bà tập trung vào hoạt động trong ngày, không quá đi sâu vào phân tích.
3.
Sau khi viết, bà thường coi lại Ngày này năm trước mình làm gì, trời có lạnh không… Bà sung sướng khi được nhìn lại, hồi tưởng các sự kiện mình đã đi qua. “No matter where you are in life, it’s fun to write down what you are doing, so you can look back.”
Vì thế, journal như một người bạn giữ ký ức của bà. Bà có vui chơi tương tác với nó.
4.
Nhiều người hỏi ủa có nghỉ ngày nào không?
Chuyện viết nhật ký của bà chỉ hơi chút ngắt quãng vào lúc bà sinh 3 đứa con và nhập viện vì bệnh nặng. Nhưng trong viện khi tỉnh táo, bà sẽ viết lên một tờ giấy nào đó để dán lại vào sổ sau. Con gái của bà kể: “Hồi tôi còn nhỏ, tối nào mẹ cũng ngồi vào bàn bếp, bất kể chuyện gì xảy ra, và viết nhật ký. Ngay cả khi có ba đứa con chào đời trong vòng bốn năm, bà vẫn tiếp tục làm như vậy”.
5.
Bà viết lần đầu tiên vào năm 1936.
8 năm sau mới có điện, năm 1944.
Bà vẫn tiếp tục viết đến nay, 2025, tổng cộng khoảng 33.000 ngày journal.
Những trang viết ấy có lẽ không phải là những điều lớn lao nhưng chúng giữ lại dòng chảy của một đời người, giữ lại biến chuyển của thời gian qua sự kiện. Khi viết xuống, bà không chỉ lưu lại ký ức mà còn là cách tự kết nối với chính mình.
Nếu bạn đang muốn thử Journaling đơn giản, hãy thử cách viết của bà và lắng nghe chính mình để có cách tự đi tiếp phù hợp.
Mỗi trang viết là một khu vườn chờ bạn gieo hạt giống. Có những hạt giống nảy mầm ngay khi ta viết xuống. Có những hạt giống nằm yên để rồi một ngày nào đó sẽ bung nở. Hãy bền bỉ, quan sát và bao dung.
Và biết đâu giữa những trang viết cũ, một ngày nào đó, ta tìm thấy chính mình – một phiên bản mà ta từng quên lãng nhưng chưa bao giờ biến mất.
Thương chúc mỗi người được an toàn và được ôm ấp trong khu vườn của mình.
Phiên Nghiên
CA, 3.2025
Viết để tự do 