Trên mạng có hàng hà sa số khóa học dạy tỉnh thức bảo đảm chỉ mấy hôm là mở mắt, hiểu-chính-mình. Rồi hàng hà sa số sách được xuất bản dạy cách đi vào tâm thức, dạy cách nắm thế giới trong vài con số, tập các bài tập chữa-lành không ngọn nguồn. Họ hứa hẹn rằng bạn sẽ hiểu-vũ-trụ, phát triển bản thân, và được an lạc.
Bạn đang ăn lạc ngon lành, lướt nét vui vẻ, bỗng gặp chia sẻ của họ và bạn rơi vào hoài nghi chính mình. Bạn thấy phải làm liền, bởi lời hứa hẹn chắc nịch rõ ràng. Ai chẳng muốn được hạnh phúc? Một ngày giật mình nhìn lại, chén lạc kia đã hư tự lúc nào. 
.
Kinh nghiệm của mình là nếu gặp bất cứ ai bảo phương pháp của họ là tối ưu, là hiệu quả, là thần thánh, thậm chí rất khoa học, dễ dàng thực hành để hiểu-đời hiểu-mình ngay qua vài bước có vẻ đơn giản, thì hãy chậm lại một chút để tỉnh táo tư duy.
Con người là một tổng hòa phức tạp hơn vài lá bài, vài con số, vài ngôi sao, vài chữ viết, vài buổi hầu… nhiều lắm!
Hành trình hiểu-mình không phải mì ăn liền. Nó là một quá trình luôn luôn mới, liên tục xảy ra trong suốt cuộc đời với nhiều nỗ lực tự quan sát quán chiếu nhìn lại những chồng chéo nhân-quả và tiếp tục cho phép trải nghiệm.
.
Nhiều người may mắn đủ duyên được mở mang tầm mắt hoặc chạm những điều gì đó mới mẻ, họ thường khao khát được nói, được chia sẻ ngay lập tức chút phép màu nhiệm họ vừa nếm. Có thể vì nhiều sự khổ đã từng trải qua, vì trái tim từng biết đau đớn, vì lòng thương “Người khổ thế” hoặc với chút vui mừng muốn cứu rỗi vì “Ta đã vượt thoát, ta biết”.
Vì quá háo hức chia sẻ, háo hức mong người khác “được tỉnh thức”, họ vô tình kéo theo Ego ngày một lớn. Ừ thì Ego là chuyện của họ, nhưng đôi khi sự tăng-động-chia-sẻ ấy tước đi cơ hội được tự-trải-nghiệm của người khác.
.
Hiểu đơn giản, họ cũng chỉ đang ở trên đường khám phá của chính họ. Dù có vẻ rất kinh nghiệm, rất tâm huyết, rất thông thái… đó cũng là thế giới họ biết, họ trải, họ học, họ thấy.
Nếu muốn, bạn cứ cho phép mình trải nghiệm để quan sát mình nhưng đừng cuốn vào lời giới thiệu của họ. Đừng quá sợ rằng mình bỏ lỡ thứ gì quan trọng (FOMO) nếu không nghe họ. Nếu họ dọa dẫm “Không làm cái này sẽ xuống địa ngục” hoặc “Cái này là cách dễ nhất để tới đó”, càng phải dừng lại một chút để check in chính mình.
Điểm cân bằng ở đây là đừng quá hoài nghi thế giới, sẽ mất vui. Nhưng cũng đừng mù quáng tin, sẽ mất chính mình.
.
Đức Phật dạy trong Tăng Chi Bộ: “Này người Kalama, các con chớ có tin điều gì chỉ vì được nghe điều đó nhiều lần; chớ có tin chỉ vì đó là truyền thống; chớ có tin bởi vì đó là lời đồn; chớ có tin bởi vì điều đó đúng với sách vở và kinh điển truyền tụng; chớ có tin bởi vì nó nghe có vẻ hợp lý; chớ có tin bởi vì điều đó phù hợp với một hệ thống triết lý, tư tưởng; chớ có tin bởi vì lý luận logic và suy diễn; chớ có tin bởi vì điều đó phù hợp với quan điểm của mình; chớ có tin bởi vì người nói điều đó có vẻ là người đáng tin; chớ có tin bởi vì người đó là thầy của mình.
Nhưng này, người Kalama, khi các con tự mình biết rằng, những hành động này là bất thiện, là đáng chê trách, bị người trí chỉ trích, những hành động này khi chấp nhận và thực hiện sẽ dẫn đến gây hại, bất hạnh và đau khổ, thì này người Kalama, các con hãy từ bỏ những hành động ấy”.
.
Thế giới của bạn ư?
Hành trình của bạn ư?
Chưa ai từng đi qua nó.
Chính bạn là người duy nhất có quyền mà thôi.
Peace,
Phiên Nghiên
CA, 3/2024
Viết để tự do 